tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 21792893
Những bài báo
17.02.2017
Lê Thiếu Nhơn
Ngày 17-2-1979 ở Nơi con sông Hồng chảy vào đất Việt!



Bài hát “Gửi em ở cuối sông Hồng” đã rất quen thuộc với công chúng suốt hơn 30 năm qua. Những câu ca dào dạt nghĩa tình “anh ở biên cương, nơi con sông Hồng chảy vào đất Việt”, được nhạc sĩ Thuận Yến phổ từ bài thơ cùng tên của nhà thơ Dương Soái.


Khi chiến tranh biên giới phía Bắc nổ ra, Dương Soái đang là phóng viên Đài phát thanh Hoàng Liên Sơn. Bài thơ “Gửi em ở cuối sông Hồng” được tác giả chú thích thời điểm sáng tác “Mặt trận Lào Cai, 20-2-1979”, nghĩa là được hoàn thành ngay trong những thời khắc đau thương và mất mát. Bài thơ của Dương Soái có 8 khổ, nhạc sĩ Thuận Yến chỉ dùng 5 khổ để phổ thành bài hát. Có lẽ, ca khúc có những đòi hỏi riêng, mềm mại hơn và uyển chuyển hơn, cho phù hợp với giai điệu trầm bổng.


Khác với niềm thương nỗi nhớ đong đưa trong ca khúc, bài thơ của Dương Soái có những phút giây bàng hoàng và nhức nhối: “Nhưng ngây thơ đâu còn ở chúng mình. Khi Tổ quốc trao anh lên tuyến đầu chặn giặc. Khi Lào Cai trong anh trở thành máu thịt. Đạn lên nòng, anh giữ ngọn nguồn sông!”.


Nhờ âm nhạc chắp cánh, bài thơ “Gửi em ở cuối sông Hồng” đã bay đi khắp nơi. Thế nhưng, sau 38 năm nhìn lại, thì những câu chữ không có mặt trong bài hát mới chính là những bằng chứng lịch sử đáng ghi lòng tạc dạ: “Nỗi nhớ cho em chưa viết được đôi dòng. Đạn quân thù bỗng cuồng điên bắn vào thị xã. Xe tăng thù nghiến mặt sông êm ả. Nhịp cầu thù chặt đứt chờ mong”. Tinh thần chiến đấu của quân và dân nơi biên giới thiêng liêng cũng được Dương Soái phản ánh trực diện: “Bão lửa này mang sức mạnh hờn căm. Phá cầu thù, xẻ vụn xe tăng giặc. Giữa dòng sông nghìn xác thù ngã gục. Máu giặc loang ố cả một vùng”.


Sau khi tỉnh Hoàng Liên Sơn tách ra làm hai tỉnh Yên Bái và Lào Cai, nhà thơ Dương Soái chuyển về công tác ở Yên Bái. Rất nhiều năm, Dương Soái làm Chủ tịch Hội văn nghệ Yên Bái trước khi nghỉ hưu. Vốn quê kiểng ở Hà Nam, Dương Soái cất bước lên vùng Tây Bắc theo tiếng gọi xây dựng cuộc sống mới. Dương Soái yêu mảnh đất biên cương bởi vẻ đẹp riêng biệt như ông viết trong bài thơ “Yên bình” đầy thơ mộng: “Ấy là nơi ngọn thác bừng sôi. Cũng là nơi mặt hồ yên ả sóng. Con sông in vệt mây chiều xao động. Nhịp cầu qua như vắt giữa bầu trời”.


Bây giờ, nhà thơ Dương Soái đã ở tuổi 67, vẫn gắn bó với Tây Bắc đã cho ông tâm hồn thi sĩ. Cả đời thơ Dương Soái viết không nhiều, chỉ có hai tập “Đất lạ” và “Gửi em ở cuối sông Hồng”. Thế nhưng, chỉ cần bài thơ “Gửi em ở cuối sông Hồng” đã đủ để công chúng biến đến và trân trọng ông: “Đài báo gió mùa, em thương ở đầu sông. Đỉnh đồi cao chiến hào anh gặp rét. Biết mùa màng đồng quê chưa cấy hết. Tay em ngập dưới bùn, lúa cấy thẳng hàng không?”.


Bên cạnh bài thơ “Gửi em ở cuối sông Hồng”, Dương Soái còn có bài thơ “Ở một chốt lâm trường” viết về cuộc đọ sức không khoan nhượng giữa một tiểu đoàn của địch và ba cô gái trẻ của ta: “Lại pháo gầm, lại kèn rúc inh tai. Chín đợt tấn công, chín mươi hai xác thù đổ gục. Ba cô gái lâm trường trên chốt. Sửa lại mái đầu, kê súng lặng im”.


Khi mặt trận đã ngưng giao tranh, Dương Soái viết bài thơ “Lô Hà trên biên giới” vào tháng 12-1979: “Biết quân thù còn rình rập bên kia. Người Lô Hà đào hầm hào trước khi khai phá ruộng. Anh bộ đội về làng giờ là trung đội trưởng. Ngày vun trồng, đêm vượt núi tuần tra”. Bằng sự run rủi của số phận và bằng tình yêu của bản thân, nhà thơ Dương Soái đã trở thành chứng nhân của một giai đoạn đau thương và ác liệt. Thơ Dương Soái không hào hoa về ngôn ngữ cũng không đột phá về cấu trúc. Thế nhưng, khi bóng dáng nhà thơ thực sự song hành với đất nước và với nhân dân, thì những câu thơ bật lên thổn thức: “Như màu chàm trong lá rừng xanh. Quê núi cùng anh tụ thành lộc biếc. Tựa vào địa danh, tựa vào xóm mạc. Xây vững bền cây cột mốc biên cương”.


LTN.


bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Chinh ơi! - Viết cho ngày 17 tháng Hai - Trần Thanh Cảnh 17.02.2018
Vì sao vợ chồng Bill and Melinda Gates mang tiền cho thiên hạ? - Tư liệu sưu tầm 14.02.2018
Công khai bộ nhật ký của Tưởng Giới Thạch - Nguyễn Hải Hoành 13.02.2018
Tiếng Việt từ thời Linh mục A.de Rhodes - Kinh Lạy Cha (phần 5A) - Nguyễn Cung Thông 07.02.2018
Lê Duy Thanh (con trai nhà bác học Lê Quý Đôn): Công và tội - Nguyễn Đắc Xuân 06.02.2018
Bố già và 17 trích dẫn để đời - Tư liệu 01.02.2018
Thừa kế nhà gỗ cổ: Gia tài tiền tỷ, con cái từ chối không nhận - Tư liệu 01.02.2018
Những tay vợt bóng bàn suất sắc - Tư liệu sưu tầm 30.01.2018
Hai bài nên đọc sau trận chung kết lịch sử U 23 VN (lượm từ facebook) - Nhiều tác giả 30.01.2018
Cho con nghe nhạc Mozart nhưng lại khuyên con nên kiếm tiền - Ngọc Diệp 26.01.2018
xem thêm »