tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH
Khách thăm: 21063982
Những bài báo
15.07.2009
Hồng Lê Thọ
Ngày Xuân đến thăm Tiên Lão trên biển Đông

   


Tôi đến gặp cụ Võ An Ninh vào một sáng đầu Xuân Kỷ Mão để chuyển lại lời thăm hỏi và nhắn gửi của người bạn Nhật Bản cố tri của Cụ, ông Saotome Katsumoto, một nhà văn đương đại nổi tiếng với nhiều tác phẩm viết về chiến tranh, trong đó có những tấm ảnh ghi lại nạn đói năm Ất Dậu (1945) ở miền Bắc nước ta của Cụ Võ qua tác phẩm "Những tư liệu về nạn đói ở Việt Nam trong thế chiến thứ II", một công trình nghiên cứu xuất sắc của Saotome Katsumoto được dư luận Nhật Bản đánh giá cao trong mấy năm qua. Saotome tha thiết mong giúp được Cụ Võ in lại toàn bộ tác phẩm nghệ thuật và huyền thoại về nhà nhiếp ảnh Võ An Ninh, chứng nhân lịch sử trong gần một thế kỷ qua mà theo Saotome là "một người săn cảnh tài hoa" trong làng nghệ thuật qua ống kính của thế kỷ 20.


Năm nay tuổi Cụ Võ đã cao, gần 94 nhưng vẫn vồn vã với khách đến thăm, xốn xang với những kỷ niệm rong ruổi "săn cảnh" khắp mọi miền đất nước từ khi còn là một nhân viên kiểm lâm thời Pháp thuộc, say sưa và sôi nổi khi chụp được ảnh Cụ Hồ trong ngày Bác đọc Tuyên ngôn Độc Lập, kiên nhẫn nằm trong sương để chụp Sapa mờ sương, rung động với "Buổi sớm trên đê sông Hồng", "Hà Nội bốn mùa" nổi tiếng... Kho tàng phim ảnh quí giá của Cụ lưu trữ trên 70 năm qua đến nay vẫn chưa được khai thác hết, nhiều phút giây lịch sử, cảnh đời, thiên nhiên trong khoảnh khắc được Cụ ghi lại vẫn còn đó, nằm chờ trong bóng tối. Nhà văn Saotome tâm sự "nếu để mất hay hỏng đi thì tiếc lắm". Cơ duyên gặp Cụ Võ An Ninh không chỉ dừng ở đây; hiểu biết về một nhà nhiếp ảnh tâm huyết, hơi "tinh nghịch" mang cốt cách nghệ sĩ ấy đã được thể hiện qua mấy chục bài viết về Cụ của nhiều tác giả đăng các báo từ năm 1971 đến nay, mà còn biết bao ngạc nhiên khi được nghe Cụ kể lại kỷ niệm chuyến đi tìm nơi đã giam cầm các nhà cách mạng lão thành, những chí sĩ yêu nước ở Côn Đảo sau ngày đất nước hoàn toàn giải phóng. Chiếc ca-nô đưa Cụ sang đảo Chim để tìm "banh" (bagne) -nhà lao- đã giam giữ Phạm Văn Đồng bỗng gặp một con thuyền chở 15 người Hoa "vượt biển" bị thả trôi, đang dật dờ sau những trận vơ vét, trấn lột của bọn cướp.


Cụ kể :"Gặp tôi, họ vái như vái sao, cảnh tượng trên tàu thật bi đát, ở trạng thái tuyệt vọng và đau đớn khôn lường, không có thức ăn, chẳng còn nước uống, mọi người đang thoi thóp nửa tỉnh nửa mê". Khi được đưa về đất liền, họ tâm sự với Cụ :" Cứ tưởng là gặp ông Tiên trong khi chờ chết", rằng "đã được báo mộng vào đêm trước là sẽ gặp được một ông lão râu tóc bạc phơ đến cứu giúp"... Kể đến đây mắt Cụ lại sáng lên, tấm ảnh Cụ chụp vào lúc đó trở thành vô giá đối với những gia đình người Hoa ấy, vui mừngi cho biết tất cả hiện đang còn ở Tp HCM, ai cũng có cơ nghiệp, làm ăn đàng hoàng, xem Cụ như một ân nhân, thường gọi Cụ là "tiên lão trên biển Đông".


Cụ Võ tiết lộ thật hóm hỉnh "cách đây mấy ngày, mình mới đi ăn đám cưới của cháu bé trên thuyền vượt biển xưa kia, hồi đó mới 2, 3 tuổi - nay đẹp lắm, lấy chồng trông rất xinh", với một nỗi sung sướng tràn ngập như thể hạnh phúc của chính người cháu gái ruột thịt. "Tiên lão trên biển Đông" ngày nào bây giờ đã có thêm nhiều đàn cháu đông đúc, mà cuộc gặp gỡ tình cờ năm xưa gắn bó Cụ Võ với những con người tưởng rằng đã qua đi, chìm lắng giữa bão sóng của biển cả mênh mông. 


 Tokyo, 3-1999


 Bài đã đăng trên báo Người lao động


 


 


 

bản để in
Các tác phẩm đã đăng:Trở lại - Đầu trang
Thầy trò đời nay với thầy trò xưa - Phan Khôi 19.11.2017
Nhân Ngày Nhà Giáo VN 20/11/2017: Những điều ít biết về Thầy tôi – Nhà thơ Thúc Hà - Nguyễn Văn Thanh 18.11.2017
Thuyết trình khoa học với chủ đề: Tính hiện đại của tiểu thuyết M. Proust - Tư liệu 13.11.2017
Tàu sân bay Mỹ sẽ đến thăm cảng Việt Nam - Tư liệu 12.11.2017
Hoàng Như Mai văn tập - Đoàn Lê Giang 12.11.2017
hai bài của GS Trần Hữu Tá viết về GS, NGND Hoàng Như Mai - Trần Hữu Tá 12.11.2017
DONALD TRUMP phát biểu tại APEC, Đà Nẵng, ngày 10-11-2017 - DONALD John Trump 11.11.2017
Kiểm dịch "Luận chiến văn chương" (quyển 4) của Chu Giang, Nguyễn Văn Lưu - Kiều Mai Sơn 07.11.2017
Cụ Triệu Thái - cùng thời Nguyễn Trãi - Danh nhân đất Việt - Vũ Truyết 06.11.2017
Cát Bà & huyện Cát Hải, Hải Phòng - Nhiều tác giả 05.11.2017
xem thêm »