tiểu thuyết
truyện ngắn
thơ
lý luận phê bình văn học
những bài báo
điện ảnh, âm nhạc và hội họa
truyện dân gian VN và TG
Tư liệu sáng tác
tìm kiếm
BẠN ĐỒNG HÀNH

Công ty TNHH TM DV Green Leaf Việt Nam

Là Công ty Dịch vụ vận chuyển hành khách hàng đầu Việt Nam! Năm 2019, Green Leaf VN có hơn 500 xe du lịch từ 4 chỗ đến 50 chỗ, đời mới, đạt 150 ngàn lượt xuất bãi. Tỷ lệ đón khách thành công, đúng giờ đạt 99.97%.

 *Nhân viên chăm sóc khách hàng người Nhật luôn tạo sự yên tâm và tin tưởng cho khách hàng...

Khách thăm: 31361571
Thông tin tác giả
Ca Văn Thỉnh


 



(1902-1987)


Hiệu: Ngạc Xuyên


Nhà thơ Hoài Anh đã khắc họa chân dung Nhà nghiên cứu Ca Văn Thỉnh bằng kỷ niệm rất thực: "Bác Nguyễn Tuân không có biết bao giai thoại về mình thì bác Ca Văn Thỉnh lại có cái đặc biệt là hầu như không có một giai thoại nào. Bác Ca Văn Thỉnh sống hiền hòa, khiêm tốn, giản dị, mực thước đúng kiểu một nhà giáo gương mẫu, nhưng không ra vẻ mô phạm khắc khổ mà lại rất đôn hậu chân tình".


 


Sinh ngày 21/3/1902,mất ngày 5/10/1987. Ra đời trong một gia đình nông dân lao động ở xã Tân Thành Bình, huyện Mỏ Cày, tỉnh Bến Tre. Lớn lên học trường tiểu học trong tỉnh, nhờ siêng năng học hành, được học bổng vào Trường Sư phạm Sài Gòn và sau đó được học bổng Trường Cao đẳng Sư phạm Hà Nội. Bạn đồng hành với ông ở Trường Cao đẳng Sư phạm Hà Nội là các ông Đặng Thai Mai, Phạm Thiều... những người đã có ảnh hưởng lớn đến sự nghiệp của ông sau này. Ông còn là một trong những thanh niên nòng cốt trong phong trào sinh viên yêu nước ở Hà Nội lúc bấy giờ. Vở cải lương Bầu nhiệt huyết ông viết về Nguyễn Trãi và đã bị thực dân Pháp cấm diễn.


 


Ca Văn Thỉnh không chỉ là một nhà giáo dục, một nhà nghiên cứu mà còn là một nhà hoạt động chính trị, ngoại giao có tầm cỡ của Đảng và Nhà nước ta. Ông đã từng đảm nhiệm những chức vụ quan trọng như Ủy viên Ủy ban kháng chiến Hành chính Nam bộ, quyền Bộ trưởng Bộ Giáo dục, Ủy viên Tuyên huấn Trung ương cục miền Nam, phụ trách Vụ Đông Nam Á Bộ Ngoại giao và có thời gian làm Đại sứ ở nước ngoài. Sau khi tốt nghiệp Cao đẳng Sư phạm ở Hà Nội, ông được bổ làm Đốc học tỉnh Bến Tre. Trong suốt thời gian 10 năm dạy học, ông rất quan tâm nâng cao trình độ hiểu biết đi đôi với giáo dục phẩm chất, đạo đức cho lớp trẻ.


 


Sau khi tập kết ra Bắc, ông cùng nhà thơ Bảo Định Giang biên soạn cuốn Thơ văn yêu nước Nam bộ và giới thiệu cuốn Thơ văn Nguyễn Thông và viết nhiều bài về Nam bộ đăng trên Tạp chí Văn học. Thời gian này, ông đảm đương chức vụ Giám đốc Thư viện Khoa học Trung ương.


 


 


 


Giai đoạn ấy, nghiên cứu văn hóa, văn học Nam bộ còn là mảnh đất hoang sơ chưa ai khai phá. Tư liệu mới chỉ tập trung ở một số công trình sưu tập văn thơ của Trương Vĩnh Ký, Huỳnh Tịnh Của, Lê Quang Chiểu, Lê Sum... Ca Văn Thỉnh là một trong những người đầu tiên nghiên cứu văn hóa, văn học Nam bộ bằng nhãn quan của một nhân sĩ yêu nước và có tinh thần dân tộc. Khi nghiên cứu khoa học, ông lấy bút hiệu Ngạc Xuyên có nghĩa "Rạch Cá Sấu" - một địa danh ở quê hương ông. Sau ngày miền Nam giải phóng, mặc dù tuổi cao sức yếu nhưng ông vẫn đảm đương chức vụ Viện trưởng Viện Khoa học Xã hội miền Nam tại thành phố Hồ Chí Minh, đại diện Ủy ban Khoa học Xã hội Việt Nam tại thành phố. Cho đến khi nghỉ hưu vẫn miệt mài nghiên cứu và biên soạn Hào khí Đồng Nai.


 


Ông là người đã sinh ra cho nền văn học nghệ thuật nước nhà nhiều tài năng lớn như nhà thơ - chiến sĩ - liệt sĩ Lê Anh Xuân (Ca Lê Hiến), nghệ sĩ-nhà giáo Ca Lê Hồng, nhạc sĩ Ca Lê Thuần...


 


Nhà thơ Hoài Anh đã từng viết "Ca Văn Thỉnh là người có công rất lớn trong nền văn hóa, văn học Nam bộ... Ông đã khảo cứu về những truyện, thơ dân gian và sưu tầm được những bài Hịch con quạ, Hịch thiêu muỗi của dân gian lên án bọn tay sai cho Pháp... Bên cạnh đó, ông còn đính chính những lầm lẫn như chú thích về chữ Cam-pu-chia: "Chữ Cam-pu-chia, ngày xưa đọc theo âm Hán Việt là Giản Phố Trại. Một số nhà nho bỏ bớt chữ Trại, chỉ đọc Giản Phố, lại bị đọc lên là Đông Phố vì hai chữ Giản và Đông viết gần giống nhau. Thí dụ, trong bài văn tế Võ Tánh, đã viết là 'Trời Đông Phố...' khi nói quê quán của hai ông ở đất Gia Định xưa...". Chính nhờ những nghiên cứu của cụ Ca Văn Thỉnh mà nhiều tư liệu văn học và lịch sử vô giá của đất Nam Bộ đã trở thành di sản của văn hóa dân tộc.


 


 


 


Nhà nghiên cứu văn học và sử học lớn của đất Nam bộ


 


    Sinh ngày 21-3-1902, trong một gia đình nông dân ở xã Tân Thành Bình, huyện Mỏ Cày, tỉnh Bến Tre. Ca Văn Thỉnh thuở nhỏ học trường tiểu học ở tỉnh. Nhờ học giỏi, ông được học bổng vào Trường Sư phạm Sài Gòn, sau đó học Trường Cao đẳng Sư phạm Hà Nội. Thời sinh viên, Ca Văn Thỉnh cùng với bạn đồng học như Đặng Thai Mai, Phạm Thiều hoạt động trong phong trào học sinh, sinh viên yêu nước ở Hà Nội. Vở cải lương về Nguyễn Trãi lấy tên là Bầu nhiệt huyết của ông đã bị thực dân Pháp cấm diễn.


 


   Tốt nghiệp Cao đẳng Sư phạm, Ca Văn Thỉnh được bổ nhiệm làm Đốc học tỉnh Bến Tre. Tháng 8-1945, ông tham gia cướp chính quyền ở tỉnh. Năm 1946, là thành viên phái đoàn khu 8 vượt biển raTrung ương báo cáo tình hình, xin chi viện cho chiến trường Nam Bộ và được mời nhận chức vụ Quyền Bộ trưởng Bộ Giáo dục của Chính phủ Kháng chiến.


 


  Năm 1952, ông trở lại chiến trường Nam Bộ, được phân công làm ủy viên UBKCHC Nam Bộ, kiêm ủy viên Ủy ban Liên Việt Nam Bộ. Sau hiệp định Genève (1954), tập kết ra Bắc, đã kinh qua các công tác: phụ trách vụ Đông Nam Á Bộ Ngoại giao, Đại sứ ở Campuchia, Giám đốc Thư viện Khoa học Trung ương. Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng (30-4-1975), ông được cử làm Viện trưởng Viện Khoa học xã hội miền Nam, đại diện Ủy ban Khoa học xã hội tại thành phố Hồ Chí Minh.


 


  Trong suốt mấy chục năm trời từ sau CMT8-1945, Ca Văn Thỉnh hoạt động liên tục cho đến khi nghỉ hưu và đã có nhiều cống hiến to lớn trên các mặt chính trị, xã hội, giáo dục. Do đó, được Nhà nước trao tặng Huân chương Độc lập hạng nhất.


 


Cống hiến nổi bật nhất của Ca Văn Thỉnh là đã góp một phần có ý nghĩa trong việc nghiên cứu văn hóa và văn học Nam Bộ, khơi dậy những giá trị chân chính trong truyền thống văn học yêu nước chống ngoại xâm của mảnh đất phương Nam. Ông là một trong những người đầu tiên nghiên cứu, giới thiệu với cả nước những nhà văn hóa, nhà thơ yêu nước như Võ Trường Toản, Nguyễn Đình Chiểu, Nguyễn Thông trên một quan điểm dân tộc, tiến bộ.  Với bút hiệu Ngạc Xuyên (có nghĩa là Rạch Cá Sấu - một địa danh của quê hương), trong Kháng chiến chống Pháp, ông bắt đầu giới thiệu văn thơ yêu nước của các sĩ phu Nam Bộ, trên các báo chí cách mạng. Tập kết ra Bắc, ông vẫn cần mẫn nghiên cứu, dịch, giới thiệu phần thơ văn này trên các báo Văn nghệ, trên Tạp chí Văn học…Ông cùng với Bảo Định Giang biên soạn cuốn Thơ văn yêu nước Nam Bộ nửa sau thế kỷ XIX, Thơ văn Nguyễn Văn Thông. Sau ngày quê hương được hoàn toàn giải phóng, tuy tuổi già sức yếu, ông đã để công biên soạn cuốn Hào khí Đồng Nai, một tập sách phân tích, đánh giá những đặc trưng văn hóa của Nam Bộ.


 


 

Bài đã đăng:Trở lại - Đầu trang
12.12.2016
Diễn văn nhân Lễ viếng mộ Nguyễn Đình Chiểu, 1943 (Tư liệu sáng tác)