Tìm kiếm

Lượt truy cập

  • Tổng truy cập42,812,139

Công ty TNHH TM DV Green Leaf Việt Nam

     

    Là Công ty Dịch vụ vận chuyển hành khách hàng đầu Việt Nam! Năm 2019, Green Leaf VN có hơn 500 xe du lịch từ 4 chỗ đến 50 chỗ, đời mới, đạt 150 ngàn lượt xuất bãi. Tỷ lệ đón khách thành công, đúng giờ đạt 99.97%.

    *Nhân viên chăm sóc khách hàng người Nhật luôn tạo sự yên tâm và tin tưởng cho khách hàng...

Arita Rivera Đà Nẵng Hotel: Sông Hàn một bên, bãi biển Mỹ Khê một bên! Khung cảnh vô cùng thơ mộng, lãng mạn. Tiện nghi hoàn hảo, hiện đại.

    ​Khung cảnh vô cùng thơ mộng, lãng mạn. Tiện nghi hoàn hảo, hiện đại.

    Chủ khách sạn là cặp vợ chồng: Triệu Thế Hiệp - Giám đốc điều hành Công ty Đông Tây Promotion, chuyên sản xuất các chương trình Truyền hình cho VTV & HTV- và Phạm Thành Hiền Thục - Tiến sỹ Đại học Queensland Australia, đang sống & làm việc tại Australia.

    Chỉ có thể là ARITA RIVERA: Vẻ đẹp Hoàn hảo!

    WELCOME TO ARITA RIVERA

    Located near the romantic Han River, with an architectural style heavily inspired by French architecture, Arita Rivera is truly one of the classy boutique hotels in this beautiful coastal city. With unique architecture, using the balcony as a highlight for airy space, all rooms are modern, comfortable, with free Wifi, 24/7 room service and complimentary afternoon tea, etc. to be suitable for visitors to the resort. This is a paradise for couples who want to experience romantic vacations, and a place for all those who enjoy taking photos to experience when coming to Da Nang.

    The Arita Bar - Restaurant on the 11th floor is open 24/7. This is where you can enjoy fine Asian and European cuisine from professional chefs, enjoy unique cocktails and view the city from the brightly-colored banks of the Han River.

    Visitors can relax at the swimming pool at the top of the building or the Arita Spa on the 2nd floor of the hotel.

    Enjoy life, enjoy Arita experience!

    http://aritarivera.com/

Những bài báo

Văn hóa dường như đang chuyển dịch?

Nguyễn Hòa

  • Thứ ba, 22:13 Ngày 31/05/2011
  • Đôi lời vào sách

    Hơn 20 năm trước, tôi đã dành khá nhiều thời gian và công sức để theo đuổi Văn hóa học - chuyên ngành mà khi đó tôi ngỡ sẽ là nghề nghiệp của mình. Rồi cuộc đời, với những tất nhiên và ngẫu nhiên đôi khi đến kỳ lạ, đã đưa tôi đến với lý luận - phê bình văn chương. Từ đấy, sự quan tâm đến văn chương cuốn tôi đi, và có lúc nào ngoảnh nhìn về quá khứ, tôi lại như thấy tiêng tiếc, rằng mình đã mất nhiều thời gian, mất nhiều công sức vào một công việc lại không có điều kiện để đi đến cùng. Nỗi niềm riêng tư ấy được nhiều bạn bè chia sẻ và nếu không nhận được những góp ý chân thành, hẳn tôi đã không phát hiện ra mình hoàn toàn có thể viết về văn hóa nếu thật sự yêu thích.

    Rồi tôi lại quan tâm đến văn hóa, nhưng hiển nhiên chỉ là sự quan tâm có tính chất “nghiệp dư”. Nên mấy năm qua, tôi đã viết dưới dạng các ghi chép tản mạn hay tiểu luận về những hiện tượng, những vấn đề văn hóa mà tôi đã quan sát và suy ngẫm. Các ghi chép và tiểu luận đó đăng tải rải rác trên các báo và tạp chí như Cộng sản, Nhân dân, Văn nghệ Quân đội, Thế giới mới, Thể thao & Văn hoá, Văn nghệ, Văn nghệ Trẻ, Giáo dục & Thời đại, Công an Nhân dân, An ninh thế giới Cuối tháng, Tiếp thị và Gia đình, Thế giới Văn hoá, Thị trường và tiêu dùng, Lao động Xã hội…Và cuốn sách này chính là một tập hợp có chọn lọc những ghi chép tản mạn và tiểu luận nói ở trên.

    Văn hóa hết sức đa diện và đa dạng, luôn luôn liên quan trực tiếp tới mọi hoạt động của xã hội và con người. Cho nên dù quan tâm đến đâu, mỗi con người cũng chỉ có khả năng và chỉ nên tiếp xúc - khám phá một khu vực văn hóa chuyên biệt. Song tiếc thay, các nghiên cứu có tính chất “tay trái” của một người làm lý luận - phê bình văn chương về văn hoá đã không cho phép cho tôi lựa chọn một hướng đi riêng, và cuốn sách này đã thể hiện rất rõ tính ngẫu nhiên trong sự quan sát và suy ngẫm của tôi. Hy vọng bạn đọc sẽ chia sẻ với những “bất lợi nghề nghiệp” của người viết và nếu có điều gì chưa vừa ý, mong bạn hãy thể tất để nói rằng: “Không nên đòi hỏi quá nhiều ở một kẻ nghiệp dư!”

    Nguyễn Hoà

     

    Bản sắc phôi pha?

    Ngày nọ, sau khi tốn khá nhiều cảm xúc và chữ nghĩa để phân tích cho tôi biết sự khác nhau giữa “phở bò Hà Nội” với “phở bò Nam Định”, một anh bạn rủ tôi tới cửa hàng phở trên phố Võ Thị Sáu. Lúc ấy phố xá đã lên đèn, khách khứa ra vào nhộn nhịp. Ngồi cạnh chiếc bàn kê sát vỉa hè, ngước nhìn chiếc hộp làm bằng formica có đèn néon sáng trưng, tôi tủm tỉm cười rồi nói với bạn: “Công nhận ở đây đúng là phở Nam Định!”. Thấy bạn ngơ ngác, tôi liền chỉ chiếc hộp formica, trên đó người ta ghi rõ: “Phở tái Năn, phở tái Lạm…!”. Hai thằng cười bò, riêng tôi còn tự hỏi: “Nếu bỏ qua cái sự viết sai chính tả kia đi, thì phải chăng mấy chữ “tái Năn, tái Lạm” lại không phải là một dấu ấn riêng giúp thực khách nhận diện và nhớ tới nhà hàng?”. Lại nhớ trên đường Hoàng Quốc Việt, có một hàng thịt chó cứ vài tháng lại thấy treo một biển hiệu: tháng này là “thịt chó Nhật Tân”, vài tháng sau thấy treo biển “thịt chó Việt Trì”, rồi “thịt chó Vân Đình” và gần đây biển hiệu là “thịt chó Hải Nam”!

    Hãy thử một lần “tuần du” trên đường Hùng Vương - TP Việt Trì, đường Hoàng Liên - TP Lào Cai, đường 7.5 - TP Điện Biên… bạn sẽ nhận ra nhiều điều thú vị. Do điều kiện địa lý, đường phố ở đây đều dài hàng chục km và đặc biệt là chúng giống nhau kỳ lạ, đến mức có thể nói không ngoa rằng đang đi trên đường 7.5, nếu không thấy thấp thoáng mấy chiếc khăn Piêu, bộ xửa cóm, hẳn bạn sẽ ngỡ đang dạo bước trên đường Hoàng Liên, đường Hùng Vương… thậm chí như trên một đường phố mới mở nào đó ở Hà Nội. Những ngôi nhà ống, mái có chóp nhọn hoặc lợp tôn Ausnam quét sơn chống gỉ màu nâu sậm hay đổ bê tông gắn ngói hồng, được quây kín như bưng bằng khung nhôm, kính Trung Quốc thành một khối đen sì. Những quầy hàng vàng bạc, hiệu đồng hồ lấp lánh, sáng choang. Những cửa hàng photocopy, đánh máy vi tính, in laser. Rồi những đại lý xe máy Honda, đồ điện tử Samsung, điện thoại Nokia. Những mái hiên di động Phú Thành và cà phê Trung Nguyên. Những tấm biển quảng cáo bia Heineken, dầu gội đầu Enchanteur, cùng hình ảnh chàng Beckham đang cười toe toét bên bình dầu nhớt Castrol Power. Rồi nữa là những hotel to nhỏ dở tây dở ta với nhà ăn tầng tầng lớp lớp bàn ghế phủ khăn trắng lốp, trên bày rượu vang Bordeaux và bia Tiger… Tất cả san sát bên nhau, tạo nên một toàn cảnh mà du khách dù có cố gắng cũng khó lòng “định vị” được nơi mình đã tới.

    Nhưng câu chuyện không dừng lại ở toàn cảnh kiến trúc và cách thức tổ chức, trong cuộc sống hàng ngày ở các đô thị mới thành lập hay đang phát triển dường như cũng đang lặp lại những cách thức, thói quen sinh hoạt… của kiểu loại đô thị mà chúng đã mô phỏng và có lẽ vì thế người ta không cố gắng tạo ra một “dấu ấn riêng” mà bằng lòng thỏa mãn, hoặc khai thác triệt để những “dấu ấn” đã có. Tỷ như sự có mặt tràn lan, đến mức trở thành “đặc sản” của mọi danh lam thắng cảnh ở phía Bắc của những tấm áo, chiếc khăn, cái túi làm bằng vải thổ cẩm dệt công nghiệp chẳng hạn. Tấm áo thổ cẩm ở Phong Nha, Bắc Hà, Tam Đảo, Chùa Hương cũng không khác gì những tấm áo tương tự ở Sơn La, Điện Biên, Nghĩa Lộ… hay trên phố Hàng Gai. Hoặc nếu bạn lưu lại ở Sa Pa, Tam Đảo vài ngày, người ta sẽ “nã” cho bạn những bữa ăn tràn đầy su su luộc chấm muối vừng, ngọn su su sào tỏi. Cũng như thế, ở Tuần Giáo, ở Điện Biên, ở Yên Bái… người ta sẽ đãi bạn đến mức khiếp hãi những đĩa rau cải ngồng hay măng luộc. Và không biết bạn sẽ nghĩ sao khi trên đường thiên lý Bắc - Nam đôi lúc dừng chân vào một nhà hàng, bạn bắt gặp ánh mắt ngạc nhiên của cô tiếp viên khi thấy bạn hỏi một chai bia nội mà không hăng hái hưởng ứng lời gợi ý “tế nhị” là nên dùng vài ly rượu ngoại. Còn đặc sản ư, nhà hàng nào cũng đưa ra một thực đơn nếu không là thịt thú rừng thì cũng là những hải sản của mọi miền ven biển, không ghẹ thì cua, không tôm thì mực... 

    Mới đây, vào internet tình cờ còn được đọc một thông tin lý thú, ấy là nhân ngày lễ Valentine trên một trang Web có giới thiệu thực đơn “ẩm thực cho tình yêu” với hai món: “Gan ngỗng áp chảo với rau thơm ôn đới và bánh mì tẩm gia vị” cùng “Vịt quay với đào om rượu và khoai tây rán hình trái tim”, và tôi tự hỏi không biết có đôi tình nhân Việt nào khoản đãi nhau hai món ăn này nhân ngày lễ tình yêu? Nhớ vài hôm trước trong một khách sạn ở Điện Biên, thấy ngày nào cũng có vài chục chàng trai cô gái người Thái tụ tập ở tầng một, thi thoảng vài người ra vào với vẻ quan trọng, tôi rất tò mò. Ghé xem họ làm gì, thấy cạnh chiếc bàn trên xếp đầy thực phẩm và mấy cái thớt, hai “bác” đầu bếp tuổi trạc tam tuần, mũ ống và tablier nghiêm chỉnh, đang hướng dẫn cách thức chế biến salade Nga và thịt bò bifteck… Hỏi ra mới biết các chàng trai cô gái từ các huyện, các bản về đây để học cách nấu ăn tiếp du khách nước ngoài. Lại nhớ trong cuộc gặp gỡ ở bản T cách đó ít bữa, tôi thực sự bị bất ngờ khi một cô gái Thái xinh như trong mộng, vừa chuốc rượu cho tôi vừa thỏ thẻ: “Hôm nay các anh phải “Bắc Cạn” với chúng em thì mới được về”. Ngồi cạnh một mâm cơm “toàn Thái” với nộm rau má, cá trê nướng… mà được nghe một lời giao ước như thế thì quả là đáng kinh ngạc. Nghĩ đi thì vậy, nghĩ lại cũng là chuyện thường tình, nếu biết rằng lát nữa cô sẽ múa xòe dưới tấm băng rôn to tướng có in dòng chữ “Việt Nam - điểm đến của thiên niên kỷ mới” và nhiều ngôi nhà sàn xinh xắn trong bản Thái của cô vừa được đánh vernis quét sơn bóng Nhật Bản, nhiều chiếc cầu thang “chín bậc tình yêu” duyên dáng nơi đầu hồi đã bị phá đi, thay vào đó là chiếc cầu thang xi măng cốt thép bề thế, có lát gạch men. 

    Dấu ấn riêng - trong giới hạn nghiêm túc của nó, bao giờ cũng là một trong những cách thức buộc người ta phải lưu giữ vào trí nhớ các ấn tượng có được sau mỗi lần tiếp xúc với những văn hóa khác mình. Điều này mang một ý nghĩa phổ quát, và góp phần tạo nên tính bản sắc, sự hấp dẫn của bất kỳ một “tiểu văn hóa” nào dẫu đó là một nhà hàng, một bản làng hay một thành phố, một địa phương… Điều này lý cũng giải tại sao bản sắc văn hóa lại luôn là tấm “căn cước văn hóa” của mỗi cộng đồng cư dân khi tham gia vào sinh hoạt văn hóa của dân tộc, và rộng hơn, là “căn cước văn hóa dân tộc” khi tham gia vào sinh hoạt văn hóa nhân loại. Và nó cũng sẽ giúp bạn không ngạc nhiên lúc dạo bước trên bờ biển Nha Trang đã nhìn thấy những ông tây bà đầm tròn trùng trục, da dẻ đỏ au, đang vắt chân chéo khoeo ngồi uống nước dừa hoặc đang lúi húi ra vào trong những căn nhà sàn làm bằng gỗ, bé tý tẹo, được gắn vắt vẻo giữa lưng chừng những cây phi lao. Nó cũng góp phần lý giải tại sao ta lại thường gặp những anh tây chị tây ba lô to đùng trên lưng đang cặm cụi vượt qua những nẻo đường cheo leo trên Tây Bắc, Việt Bắc để có một đêm cắm trại giữa rừng, để có những bức ảnh kỷ niệm với một ngọn thác, một quãng suối hoang vu hay với một cô gái Mông… Theo cách nhìn ấy, quá trình đô thị hóa hiện tại đang phát lộ một tình trạng mà có lẽ chúng ta không mong muốn đó là sự phôi pha bản sắc, bởi xét đến cùng chúng đang là sự lặp lại, là bản sao của một mô hình!

     

    Văn hóa - dường như đang chuyển dịch?

                          Thời cuộc xoay vần, mỗi năm lại thấy Tết ở Hà Nội thêm một chút đổi thay. Sự phát triển của đời sống vật chất đã tạo ra tiền đề để nhiều người dần quên đi câu thành ngữ “đói quanh năm, no ba ngày Tết”. Cuối tháng Chạp, mỏi chân trên phố họa hoằn mới bắt gặp thoang thoảng trong gió mùi bánh chưng nóng thơm lừng. Qua nhà hàng Quốc Hương trên phố Hàng Bông thấy xếp hàng như còn thời bao cấp, thi thoảng thấy chen ra một người khăn áo xộc xệch, tay xách bánh chưng, tay xách chiếc giò… mặt mày rạng rỡ, qua đó có thể hiểu một thành phần quan trọng nhất trong ngày Tết của một gia đình đã được giải quyết. Bánh chưng giờ không chỉ là bánh của ngày Tết, nó đã tham gia vào mâm cỗ cưới và người ta có thể mua nó hàng ngày nếu thích ăn, phải chăng vì thế lâu nay vào dịp xuân về việc mỗi gia đình sắm sửa một nồi bánh chưng đã trở nên không cần thiết. Sau ngày ông Táo lên trời, đường phố Hà Nội càng dày đặc xe cộ. Người ta đổ ra đường không chỉ vì nhu cầu sắm sanh, biếu quà Tết cha mẹ ông bà, còn để hoàn thành một “trách nhiệm” mà mấy năm nay mới được chất thêm lên vai của nhiều người, ấy là đến thăm các “sếp”. Cứ thấy những chiếc xe hơi bóng loáng lướt trên đường, ghế sau chất đầy túi bọc xanh đỏ, ghế trước có bác tài và cô gái da phấn mặt hoa ngồi cắn hạt dưa là biết ngay chiếc xe đó đang thực thi “nhiệm vụ” gì. Rồi chợ hoa trên phố Hàng Lược nay chỉ còn tồn tại trong những thước phim tư liệu. Người ta họp chợ hoa ở mọi nơi, miễn là có thể đứng để giơ ra mấy cành đào, miễn là có thể ngồi để bày ra vài chậu cảnh. Còn những cây đào, cây quất khổng lồ buộc sau xe máy, lừng lững trên taxi tải thường nhằm hướng địa chỉ của các “đại gia”, hoặc các quan ông quan bà quá bận bịu không có thời gian để tự sắm cho mình một cành hoa xuân vừa ý (!).

                            Hơn thế kỷ trước văn minh phương Tây tràn vào Việt Nam và tạo ra một quá trình “Âu hoá” trong nhiều sinh hoạt xã hội. Nhưng quá trình ấy dẫu mạnh mẽ vẫn không thể thay thế tất thảy mọi hành vi ứng xử, mọi thói quen, nền nếp văn hoá... Nó phải chấp nhận một tình trạng “lưỡng phân”, như chấp nhận sự chung sống bình đẳng giữa khăn xếp áo the và complet, “giầy giôn” và “guốc kinh”, rau diếp và salade, khoai lang và khoai tây… Tình trạng “lưỡng phân” kéo dài trong nhiều thập kỷ, và chưa lúc nào sự “Âu hóa” có khả năng tỏ ra lấn lướt. Cho nên không phải là ngẫu nhiên vào quãng những năm 60 của thế kỷ XX, trong đa số các gia đình Việt Nam, không dễ các bậc phụ huynh lấy làm vừa lòng với cô con gái “rượu” có mái tóc phidê (frisé), và đám con trẻ vẫn còn pha phách phần lời một ca khúc thành: “người phidê trông cao bồi, người phidê trông chán ghê…” để nghêu ngao. Đó cũng là thời mà các “ông Tây An Nam” bị coi như một cái gì lố lăng. Cũng tức là sau hơn nửa thế kỷ tiếp xúc với văn minh phương Tây, về cơ bản người Việt vẫn bảo lưu nhiều giá trị văn hoá vật chất - tinh thần truyền thống. Còn vài thập niên trở lại đây, dường như một quá trình “Âu hoá” mới lại đang diễn ra, và cũng dường như nó không khởi nguồn từ một sự áp đặt mà được khởi nguồn một cách tự phát.

                           Hôm nay vốn liếng thời gian rỗi ít ỏi và cả sự đua theo những kiểu lối thời thượng đã lôi cuốn người ta đến với các siêu thị (super market), nơi những người mẹ trẻ có thể mua thức ăn sẵn dành cho cả tuần, để cha mẹ già chỉ còn việc lên gác xuống nhà, xem TV hoặc rủ nhau tập thể dục dưỡng sinh. Trong mâm cúng gia tiên ngày Tết ở nhiều gia đình, đã thấy có mặt thịt hun khói, jambon, ngô ngọt xào và xúc xích Đức - những món ăn mấy chục năm trước vẫn chưa thể len lỏi vào mâm cơm Việt. Cho nên không có gì đáng ngạc nhiên nếu bạn thấy trong bữa tiệc gia đình được tổ chức mô phỏng theo thực đơn (menu) nhà hàng để bắt đầu bằng súp gà và kết thúc bằng bánh mì phết bơ. Rồi nữa là những bộ đồ Jean “cả cây”, những chiếc mini jube tối màu, những cravatte made in France… cùng với sự hiện diện của những chai XO, Rémy Martin, John Black trên bàn thờ các cụ… thật sự đang tiềm ẩn khả năng biến khăn xếp, áo dài thành trang phục của những dịp lễ lạt hoặc cần giới thiệu bản sắc, và biến những chai “quốc lủi” nút lá chuối khô thành thú vui của những cuộc nhậu bình dân và những người hoài cổ. Và như các biến động của mọi xã hội ở lúc giao thời, một bức tranh văn hóa đa sắc diện đang được trưng bày ở những khía cạnh phong phú, sinh động nhất.

    Vâng, mọi thứ đến quá nhanh, nói theo ngôn ngữ của xã hội học thì một số “chuyển dịch văn hoá” đang diễn ra gấp gáp. Ngoảnh đi ngoảnh lại, đa số lớp trung niên chưa kịp hiểu internet là gì thì lớp cháu con đã kịp chat qua mạng để kết bạn với một John, một Smith nào đó ở phía trời Tây. Còn người viết bài này thì thật sự ngạc nhiên khi nghe cô con gái học lớp 11 bày tỏ ý định ra giêng sẽ mang mấy triệu tiền gom góp được ra ngân hàng mở một tài khoản. Ngạc nhiên, bởi đã gần 50 tuổi nhưng bố cháu chưa bao giờ quan tâm tới hai chữ “tài khoản”. Rồi người ta chấp nhận, dù vẫn thấy “chướng mắt”, về sự hiện diện hàng ngày không chỉ trên đường phố mà trong cả ngôi nhà của mình những mái tóc nhuộm xanh đỏ tua tủa như lông nhím vì được xịt “keo bọt”, hoặc những tấm áo kéo phía trước thì hở phía sau và ngược lại, kéo phía sau thì hở phía trước. Rồi đám trẻ bắt đầu không quan tâm tới ý nghĩa của quan niệm “mất dông”, chúng đi chơi giao thừa tới 4 - 5 giờ sáng. Chúng hồ hởi chờ đón ngày Thánh Valentin để gửi cho nhau một nhánh hoa hồng - thứ quà tặng mà đôi khi nhiều người do không nắm bắt được “thông điệp tình yêu” của nó nên vẫn vác đại lên sân khấu tặng cho các diễn viên. Một cách tự nhiên, người ta chấp nhận luôn cả lời Chúc mừng Năm mới qua telephone, qua SMS, qua Email và không cảm thấy có điều gì thất thố. Nghĩa là đã có những “chuyển dịch văn hoá” mới đang bắt đầu và phần nào được thừa nhận như những kiểu loại hành vi được coi là phù hợp với tiết tấu, nhịp điệu, quan niệm thẩm mỹ, khuôn mẫu ứng xử của lối sống đương đại.

    Trên bình diện rộng, hơn nửa thế kỷ trước khi ở một số đô thị xảy ra hiện tượng tiếp biến với văn minh phương Tây, thì người Việt ở nông thôn chủ yếu vẫn nhìn về đô thị như nhìn một “thế giới khác mình”, hiếm hoi mới có người “dám” gia nhập vào thế giới đó. Do điều kiện kinh tế, và do cả sự e ngại, văn minh đô thị rất khó xâm nhập vào “biển làng xã” mênh mông vốn bảo lưu khá chặt chẽ những tập quán văn hoá cổ truyền. Ngày nay thì tình huống đã khác, văn minh đô thị đã có điều kiện toả rộng ảnh hưởng của nó. Nói theo xã hội học thì người nông dân Việt Nam đã có sự chuyển biến trong “vai trò xã hội”. Họ đã mở rộng tầm nhìn, được đánh thức những khát vọng và tự phát tiếp nhận, chuyển tải những nội dung văn hoá - văn minh từ đô thị mà họ biết rằng họ hoàn toàn có khả năng gia nhập và biến chúng thành tài sản của mình. Tuy nhiên, chính sự tự phát ấy lại đưa tới một tình trạng “hỗn tạp” mới, bởi ở đây văn minh thường chỉ được chọn lựa qua xe máy Wave, đầu VCD GVG, quạt MD… cùng mang nhãn hiệu made in China. Sau lũy tre làng, những ngôi nhà cao tầng mọc lên san sát, ngất nghểu cần ăngten cùng những bức tường cắm mảnh chai bia Tàu nham nhở, đã làm cho dậu mồng tơi, hàng râm bụt đôi khi chỉ còn lại trong ký ức người già. Cưỡi trên chiếc mô tô phóng vèo vèo, phun khói mù mịt vào mọi ngõ ngách, trai làng không còn lo lắng chuyện “công tử nhất bộ”. Họ được học hành tử tế, được đi đây đi đó nhưng nhiều người trong số họ vẫn tỏ ra hăng hái níu kéo những lề thói của tinh thần tiểu nông tư hữu mà biểu hiện rõ nhất là thói ích kỷ tiểu nông “cha chung không ai khóc”, “trống làng nào làng ấy đánh, thánh làng nào làng ấy thờ” và hiện tượng “phong tỏa gái làng”… Sự tăng trưởng mức sống và cái mới về văn minh dường như chỉ đem lại một số biến đổi về hình thức - với những dáng vẻ bên ngoài khác nhau, trong sinh hoạt văn hoá của xã hội Việt Nam ở cả đô thị lẫn nông thôn, còn thực chất chúng vẫn chưa có khả năng làm biến đổi một cách cơ bản những thói quen, tập quán đã ổn định lâu đời. Từ những “chuyển dịch văn hoá” đến những tiếp biến văn hoá, rồi phát triển văn hoá là cả một quá trình lâu dài. Cũng tức là những “chuyển dịch văn hoá” luôn chuyển tải một ý nghĩa nhất định, bởi đó chính là sự chọn lọc, tích luỹ, để hình thành những giá trị vật chất - tinh thần được xã hội thừa nhận, tạo tiền đề cho văn hoá phát triển. Quá trình trên đây càng kéo dài, càng không được hướng dẫn bằng một ý thức tự giác thì hiển nhiên sự phát triển của văn hoá cũng sẽ rơi vào cùng cảnh ngộ. Phải chăng những “chuyển dịch văn hoá” đương thời đang phát lộ điều chúng ta không mong mỏi rằng đây mới chỉ là những “chuyển dịch văn hoá” tự phát?

     

    Chợ - bài  toán chưa có lời giải ?

                          Chợ Bắc Hà, một ngày cuối năm 2003. Các chị người Mông vừa đi vừa thoăn thoắt se lanh. Lán lò rèn phì phào đỏ lửa, tiếng búa chí chát nhịp nhàng. Chênh vênh trên sườn đồi, vài ba chiếc chảo thắng cố bốc khói nghi ngút. Dưới cái sân xi măng rộng rãi, các cuộc mua bán trao đổi đang diễn ra. Góc này hơn chục chú trâu ủ rũ chờ sang tay chủ mới. Góc kia dăm chú chó lừng lững như con bê, nằm phủ phục canh chừng đám lợn choai đuôi ngoáy tít chạy ra chạy vào. Giữa nhộn nhịp những chiếc áo Mông, áo Dao, thấp thoáng mấy ông tây bà đầm cao lớn vừa giương ống kính máy ảnh, vừa gặm ngô luộc hoặc nhồm nhoàm ngoạm quả dưa to như cái phích một lít… Đi giữa khu chợ vùng cao lại nghĩ đến lời một anh bạn làm dân tộc học kể rằng, cũng ở một cái chợ như thế này, ngày nọ người ta cho xây một loạt ki ốt với ý định quy hoạch việc trao đổi mua bán. Nhưng rồi không có “khách thương” nào chịu vào. Từ núi cao đem theo nắm sa nhân, túi thảo quả, xách con gà… xuống chợ, “khách thương” cần nhanh chóng và giản tiện, “kinh tế tự nhiên” không có nhu cầu đặt chân vào các ki ốt. Mọi người vẫn đứng ở đầu chợ để mời mua chai mật ong, bọc mộc nhĩ, túi ớt khô và liếc cái nhìn lãnh đạm vào dãy ki ốt đứng lẻ loi, mốc thếch.

    Ngày nọ, về thăm bạn ở làng Vọng Nguyệt (Yên Sơn, Bắc Ninh), thấy bạn bảo muốn đi chợ Mai thì phải ngủ sớm, tôi đâm tò mò. Mờ đất hôm sau bạn đã gọi dậy, hai anh em mắt nhắm mắt mở đi chợ. Chợ họp gần giữa làng, trong ánh đèn le lói, chợ cũng ồn ào kẻ bán người mua. Thì ra chợ có tên chợ Mai vì họp lúc sớm mai, chỉ diễn ra trong vòng hơn một giờ đồng hồ, bày hàng nhanh, mua bán nhanh và tan chợ cũng nhanh. Mọi người tranh thủ đi chợ còn kịp về cơm nước đi làm. Mấy năm sau, đến làng Bái Nại (Nga Sơn, Thanh Hóa) lại gặp cái chợ có tên chợ Hôm. Chợ họp lúc xế chiều, khi các ngư phủ thu lưới từ biển trở về. Và mọi việc cũng diễn ra rất nhanh, chưa kịp tìm hiểu, vừa lúc lên đèn thì chợ đã tan. Lại nghĩ, nếu làm một nghiên cứu đầy đủ, có lẽ những chợ “mai”, chợ “hôm” kể trên hẳn cũng có một mối liên hệ nào đó với các chợ “cóc”, chợ “xổm” mà ta vẫn gặp ở nhiều đô thị Việt Nam. Tương tự như mấy chữ “mai, hôm”, mấy chữ “cóc, xổm” tự chúng đã chuyển tải tính chất và loại hình hoạt động của các chợ này. Họp chợ nhanh, mua bán nhanh, thu dọn cũng nhanh. Nơi đó thường chỉ có hàng hóa tiêu dùng cập nhật, như mớ rau, con cá, miếng bí, lạng thịt, củ khoai, cân đậu… Nghĩa là những loại hàng hóa thiết yếu cho bữa ăn hàng ngày mà quỹ thời gian rỗi ngắn ngủi không cho phép người ta có thể đến chợ Mơ, chợ Hôm (Hà Nội), chợ Rồng (Nam Định), chợ Sắt (Hải Phòng), chợ Đông Ba (Huế), chợ Bến Thành (TP Hồ Chí Minh) để sắm sanh… Các chợ “cóc”, chợ “xổm” luôn không nằm trong quy hoạch, nghĩa là chúng hình thành tự nhiên và luôn phải thích ứng với sự xuất hiện bất chợt của người quản lý đô thị. Và thật kỳ tài, nếu mấy bác xe thồ, mấy chị hàng rau còn có thể nhanh tay dúi phương tiện, hàng hóa vào một xó xỉnh nào đó hoặc cắm đầu cắm cổ chạy dạt ra tứ phía, thì mấy cô hàng thịt vừa mới đon đả mời chào “Anh ăn mông cho em đi!”, vừa mới thoăn thoắt liếc con dao sáng loáng lên chiếc dũa tròn to bằng ngón chân cái, thoáng thấy bóng nhân viên công lực là đã thu dọn sạch bong những ba chỉ, chân giò… chỉ để lại cái bàn chỏng chơ.

    Các loại chợ hình thành một cách “tự nhiên” này tồn tại bởi chúng có khả năng đáp ứng tức thời nhu cầu của con người về các chủng loại hàng hóa tiêu dùng hàng ngày và phù hợp với vốn liếng thời gian dành cho việc đi chợ. Thật ra đến hôm nay, việc đi siêu thị mua thức ăn cho cả tuần, hoặc có người giúp việc đi chợ theo thực đơn kê sẵn của ông bà chủ vẫn chưa là phổ biến, số đông người Việt Nam ở đô thị vẫn phải tự lo lấy việc cơm nước. Trừ hai ngày nghỉ cuối tuần, mọi người chỉ có thể đến chợ vào lúc xế chiều (tuy vẫn có một số chị em tranh thủ lúc “sếp” đi vắng, liền tạt ra chợ mua con cá mớ rau về giấu sau cánh cửa!). Quỹ thời gian cùng với hai thực phẩm chủ yếu là rau và cá trong bữa ăn thường ngày dường như không thích hợp với các khu nhà dở chợ dở siêu thị sầm uất, ngất nghểu mấy tầng lầu. Những khu nhà kỳ vĩ ấy thường chỉ thu hút cư dân một địa bàn, vắng teo vào giờ hành chính, và được bố trí giống hệt nhau: tầng một gồm các quầy quần áo, túi cặp, đồ điện tử, hàng khô; tầng hai vẫn gồm các quầy đồ điện tử, vải vóc, đồng hồ… nhưng cao cấp hơn tầng một; tầng ba trở lên là vài ba văn phòng cùng các hiệu sửa sang sắc đẹp, các trung tâm thể dục thể hình treo biển quảng cáo có mấy lực sĩ cơ bắp cuồn cuộn như ếch lột da. Và xung quanh các khu chợ cao tầng như vậy, đâu đâu cũng thấy một vành đai trong quầy, ngoài quầy của các hàng rau cá, gà lợn. ở đó, kiểu loại chợ búa của “kinh tế tự nhiên” vẫn hiện hữu với mẹt ổi, chùm roi, thúng chanh, rổ rau hái từ vườn nhà và là nguyên nhân chủ yếu của những tiếng còi “toét, toét” vẫn vang lên một cách thường xuyên. Đấy cũng là nơi khi chiều về, các bà nội trợ có thể dừng xe đạp, ghé xe máy mua vội lạng thịt, mớ rau cho bữa cơm chiều mà không phải gửi xe và không tốn thời gian luồn lách vào những quầy hàng có mái hiên sùm sụp, không phải cò kè mặc cả với những chị những cô mắt xanh mỏ đỏ, cong cớn “khinh người rẻ của”, luôn đưa ra những cái giá cao ngất trời, bán hàng mà cứ như đuổi khách.             

    Sau một thời gian đô thị hóa, chúng ta đã làm được khá nhiều công việc để xây dựng phong cách sinh hoạt mới cho xã hội hiện đại, nhưng xem ra câu hỏi “chợ sẽ tồn tại như thế nào?” vẫn là một bài toán khó giải. Nếu như ở cái chợ vùng cao kia, người ta đã không thành công khi xây ki ốt để đưa một sinh hoạt “kinh tế tự nhiên” vào quy củ, thì đối với chợ ở vùng đô thị vẫn còn nhiều vấn đề đang được đặt ra. Trước mắt, khi thức ăn nhanh (fastfood) và việc mua sắm ở siêu thị chưa trở thành thói quen của số đông, và nếu một ngày những khu chợ hiện đại ra đời chưa phải kết quả của một khảo sát khoa học về nhu cầu, về biểu thời gian, về đặc điểm của người Việt trong việc tổ chức bữa ăn và đi chợ… thì ngày ấy trật tự đô thị còn nhiều bề bộn. Và tôi cũng như bạn, trong khi di chuyển trên đường vẫn phải bấm còi “pim pim” hoặc vội vàng phanh gấp vì một chiếc xe thồ bắp cải hay một gánh su hào… vừa hiên ngang phóng qua!

    Nguyễn Hòa.

    www.trieuxuan.info

    Tìm kiếm

    Lượt truy cập

    • Tổng truy cập42,812,139

    Công ty TNHH TM DV Green Leaf Việt Nam

       

      Là Công ty Dịch vụ vận chuyển hành khách hàng đầu Việt Nam! Năm 2019, Green Leaf VN có hơn 500 xe du lịch từ 4 chỗ đến 50 chỗ, đời mới, đạt 150 ngàn lượt xuất bãi. Tỷ lệ đón khách thành công, đúng giờ đạt 99.97%.

      *Nhân viên chăm sóc khách hàng người Nhật luôn tạo sự yên tâm và tin tưởng cho khách hàng...

    Arita Rivera Đà Nẵng Hotel: Sông Hàn một bên, bãi biển Mỹ Khê một bên! Khung cảnh vô cùng thơ mộng, lãng mạn. Tiện nghi hoàn hảo, hiện đại.

      ​Khung cảnh vô cùng thơ mộng, lãng mạn. Tiện nghi hoàn hảo, hiện đại.

      Chủ khách sạn là cặp vợ chồng: Triệu Thế Hiệp - Giám đốc điều hành Công ty Đông Tây Promotion, chuyên sản xuất các chương trình Truyền hình cho VTV & HTV- và Phạm Thành Hiền Thục - Tiến sỹ Đại học Queensland Australia, đang sống & làm việc tại Australia.

      Chỉ có thể là ARITA RIVERA: Vẻ đẹp Hoàn hảo!

      WELCOME TO ARITA RIVERA

      Located near the romantic Han River, with an architectural style heavily inspired by French architecture, Arita Rivera is truly one of the classy boutique hotels in this beautiful coastal city. With unique architecture, using the balcony as a highlight for airy space, all rooms are modern, comfortable, with free Wifi, 24/7 room service and complimentary afternoon tea, etc. to be suitable for visitors to the resort. This is a paradise for couples who want to experience romantic vacations, and a place for all those who enjoy taking photos to experience when coming to Da Nang.

      The Arita Bar - Restaurant on the 11th floor is open 24/7. This is where you can enjoy fine Asian and European cuisine from professional chefs, enjoy unique cocktails and view the city from the brightly-colored banks of the Han River.

      Visitors can relax at the swimming pool at the top of the building or the Arita Spa on the 2nd floor of the hotel.

      Enjoy life, enjoy Arita experience!

      http://aritarivera.com/