Tìm kiếm

Lượt truy cập

  • Tổng truy cập42,002,771

Công ty TNHH TM DV Green Leaf Việt Nam

     

    Là Công ty Dịch vụ vận chuyển hành khách hàng đầu Việt Nam! Năm 2019, Green Leaf VN có hơn 500 xe du lịch từ 4 chỗ đến 50 chỗ, đời mới, đạt 150 ngàn lượt xuất bãi. Tỷ lệ đón khách thành công, đúng giờ đạt 99.97%.

    *Nhân viên chăm sóc khách hàng người Nhật luôn tạo sự yên tâm và tin tưởng cho khách hàng...

Arita Rivera Đà Nẵng Hotel: Sông Hàn một bên, bãi biển Mỹ Khê một bên! Khung cảnh vô cùng thơ mộng, lãng mạn. Tiện nghi hoàn hảo, hiện đại.

    ​Khung cảnh vô cùng thơ mộng, lãng mạn. Tiện nghi hoàn hảo, hiện đại.

    Chủ khách sạn là cặp vợ chồng: Triệu Thế Hiệp - Giám đốc điều hành Công ty Đông Tây Promotion, chuyên sản xuất các chương trình Truyền hình cho VTV & HTV- và Phạm Thành Hiền Thục - Tiến sỹ Đại học Queensland Australia, đang sống & làm việc tại Australia.

    Chỉ có thể là ARITA RIVERA: Vẻ đẹp Hoàn hảo!

    WELCOME TO ARITA RIVERA

    Located near the romantic Han River, with an architectural style heavily inspired by French architecture, Arita Rivera is truly one of the classy boutique hotels in this beautiful coastal city. With unique architecture, using the balcony as a highlight for airy space, all rooms are modern, comfortable, with free Wifi, 24/7 room service and complimentary afternoon tea, etc. to be suitable for visitors to the resort. This is a paradise for couples who want to experience romantic vacations, and a place for all those who enjoy taking photos to experience when coming to Da Nang.

    The Arita Bar - Restaurant on the 11th floor is open 24/7. This is where you can enjoy fine Asian and European cuisine from professional chefs, enjoy unique cocktails and view the city from the brightly-colored banks of the Han River.

    Visitors can relax at the swimming pool at the top of the building or the Arita Spa on the 2nd floor of the hotel.

    Enjoy life, enjoy Arita experience!

    http://aritarivera.com/

Lý luận phê bình văn học

Khi thợ săn mất súng - đọc Muối của rừng của Nguyễn Huy Thiệp

Đặng Văn Sinh

  • Chủ nhật, 09:00 Ngày 21/03/2021
  • *Nhấn chuột vô đây đọc toàn văn truyện ngắn Muối của rừng.

    *

    Nhân đọc truyện ngắn Muối của rừng[1] của Nguyễn Huy Thiệp

    Trong nền văn học Việt Nam đương đại, Muối của rừng là truyện ngắn khá nổi tiếng. Tuy dung lượng chỉ khoảng ba nghìn năm trăm chữ, nhưng từ hai mươi năm qua, vẫn luôn là một câu hỏi để ngỏ, chẳng những với bạn đọc mà ngay cả các nhà phê bình có uy tín cũng chưa đưa ra được những kiến giải có sức thuyết phục trong việc thẩm định giá trị tác phẩm. (Cũng xin thưa, điều tôi muốn nói ở đây là những nhà phê bình công tâm, có bản lĩnh, luôn lấy giá trị đích thực tác phẩm làm đối tượng nghiên cứu chứ tuyệt nhiên không dám mạo phạm đến các bậc mũ cao áo rộng, học vị học hàm đầy mình, được trang bị tư tưởng học thuật đến tận răng, hưởng "lộc chúa" dày, khi "giá lâm" trường văn trận bút là ra đòn hội chợ, đánh một phát chết tươi những tác phẩm dám mang "giá trị biểu tượng hai mặt"). Với tư cách là người viết văn, tôi cho rằng, "Muối của rừng " là một trong những truyện ngắn thuộc loại hay nhất của lịch sử văn học Việt Nam bởi tính nhân văn sâu sắc, hàm chứa một tư tưởng nghệ thuật lớn thông qua kỹ năng viết bậc thầy.

     Muối của rừng được hình thành trên một bối cảnh đầy chất thơ với những triền đá vôi cao ngất, đàn khỉ lông vàng và rừng dâu da chín đỏ bên cạnh vực sâu lãng đãng sương mù của rừng Tây Bắc se lạnh trong làn mưa bụi sau tết âm lịch chừng một tháng. Chính cái nền không gian thanh khiết với vô vàn sắc thái ấy đã tạo nên một thứ ma lực dẫn dụ trí tưởng tượng, làm người đọc bị thôi miên bởi sự giao thoa của những lớp sóng ngôn từ.

    Cũng giống như "Tướng về hưu", "Vàng lửa", "Phẩm tiết" hay "Chút thoáng Xuân Hương"..., Ở Muối của rừng, Nguyễn Huy Thiệp đã triệt để sử dụng các chi tiết điển hình, cá biệt, thường xuất hiện bất ngờ nhưng không ngẫu nhiên làm điểm tựa cho tư tưởng nghệ thuật. Có thể nói đây là chiêu thức độc đáo, chứng tỏ một bản lĩnh vững vàng trong quá trình khám phá thế giới tâm hồn con người thông qua những hằng số văn hóa đầy mạo hiểm. Quả vậy, những chi tiết cấu thành Muối của rừng đều thuộc loại "đắt giá", một thứ vàng ròng được tác giả "cài đặt" khéo léo đến mức cứ như là có "bàn tay của Chúa" sắp xếp. Đầu tiên là cảnh sinh hoạt của gia đình khỉ, sau đó con khỉ đực trúng đạn, ông Diểu bị khỉ nhỏ đoạt mất súng, tiếp theo là sườn núi lở và cuối cùng là tổ mối đùn lên nơi để áo khoác và gói xôi nếp. Các chi tiết trên xuất hiện trên một chuỗi sự kiện đồng hành với trạng thái tâm lý nhân vật được Nguyễn Huy Thiệp khai thác rất kỹ, khác hẳn với hàng loạt truyện trước đó chỉ dừng lại ở tính hàm ngôn. Tuy nhiên cách phân tích tâm lý ở đây hoàn toàn khác với phương pháp cổ điển, nó cực kỳ ngắn gọn, đôi khi chỉ là một lát cắt có vẻ ngẫu hứng nhưng lại ẩn chứa một bước đột phá táo bạo, nhằm lý giải cho một cái gì đó cao hơn chuyện đi săn. Bằng phương pháp quy nạp, sau một quá trình diễn dịch lý thú, ý tưởng của tác giả dần hé lộ, nhà đi săn trứ danh của chúng ta mất sạch đồ nghề, quần áo, thậm chí cởi truồng nồng nỗng, cô đơn ra về trong làn mưa bụi.

    Muối của rừng là truyện ngắn có yếu tố huyền ảo và giàu chất thơ nhưng hoàn toàn không chịu ảnh hưởng của văn học Mỹ Latin như một nhà phê bình "hàn lâm" vội vàng kết luận sau khi sử dụng chi tiết con khỉ nhỏ đoạt súng rồi lăn xuống vực chết làm dẫn chứng. Nói chung, những chi tiết, tình tiết được Nguyễn Huy Thiệp dàn dựng đều rất hợp lý trong một tổng thể hoàn chỉnh không thể bắt bẻ. Loài khỉ, nhất là các chú khỉ con chưa đủ kinh nghiệm sống, thường hay bắt chước và có hành động liều lĩnh khi bị dồn đến đường cùng. Sườn dốc cheo leo rất có thể bất chợt sạt lở sau hàng trăm năm âm thầm tách ra do những biến động của thời tiết hoặc địa chấn. Tổ mối xuất hiện trong rừng nhiệt đới là hiện tượng phổ biến. Những sự kiện trên có làm cho ông Diểu sửng sốt, thậm chí phải thốt lên:"Hay là ma?... Cô hồn của những bà cô ông mãnh thường biến thành khỉ trắng?", nhưng hoàn toàn không giống với hiện tượng người có đuôi và hàng loạt chi tiết vô lý được nhắc đi nhắc lại nhiều lần có chủ ý trong Trăm năm cô đơn của G. Márquez.

    Vấn đề tư tưởng mà tác giả đặt ra không đơn thuần chỉ là chuyện đi săn mà là cách ứng xử của con người với thiên nhiên trong mối tương quan đa chiều. Từ nhiều thế kỷ qua, con người luôn ảo tưởng vào trí tuệ và sức mạnh của văn minh công nghiệp, đem luật chơi của kẻ mạnh áp đặt vào đời sống cộng sinh, tàn sát thiên nhiên làm thiên nhiên nổi giận. Để biện hộ cho tội ác của mình, ông Diểu dùng đủ thứ ngôn ngữ xảo trá mạt sát con khỉ đực trước khi hạ sát nó: "Cái thằng bố ô trọc ấy! Đồ phong tình phóng đãng! Vị gia trưởng cộc cằn! Nhà lập pháp bẩn thỉu! Tên bạo chúa khốn nạn", hoặc cố tình xúc phạm đến tình thương đồng loại của con khỉ cái bởi bản thân ông từ lâu đã trở nên vô cảm trong một xã hội không mấy quý trọng lòng nhân ái, đức hy sinh: "Hành động hy sinh thân mình của con khỉ cái làm ông căm ghét. Đồ gian dối, mày chứng minh lòng cao thượng hệt như một bà trưởng giả! Sự tan rã đạo đức bắt đầu từ những tấn kịch như thế này, lừa ông sao được". Nhưng vì vẫn chưa mất hết lương tri nên nhà đi săn, sau cú nháy cò, vẫn còn chút băn khoăn: "Ông đã lộ mặt là tên ám sát! Dù chết nó vẫn nhe răng cười. Bất luận thế nào ông cũng đau đớn, sẽ thao thức, thậm chí ông sẽ chết sớm hai năm. Tất cả chỉ vì ra khỏi chố nấp sớm mất hai phút". Như vậy là, có một thứ quy luật ngoài quy luật. Sát hại con khỉ, ông Diểu bị điểm âm. Thiên nhiên đã tính sổ một cách sòng phẳng khi mà con người độc quyền chân lý, tôn thờ bạo lực, bất chấp nguyên tắc ứng xử hòa bình, bình đẳng và thân thiện trong sự phát triển đa dạng của muôn loài. Trường hợp con khỉ nhỏ đoạt súng có vẻ như là ngẫu nhiên nhưng khi đặt tên thợ săn vào tình thế tiến thoái lưỡng nan lại là sự ngẫu nhiên tất yếu. Đây là một dạng thức trả thù thụ động của tự nhiên nằm trong quy luật đấu tranh sinh tồn nhuốm màu bi kịch, cho nên, sau khi chứng kiến hàng loạt hành vi xả thân để bảo vệ cuộc sông bầy đàn, ông Diểu đã phải thốt lên: "Hóa ra ở đời, trách nhiệm đè nặng lên từng mỗi sinh vật quả thật nặng nề".

    Một vấn đề cần làm sáng tỏ trong tư tưởng thiên truyện là ông Diểu biết rất rõ hành động của mình trước khi nổ súng vào thiên nhiên. Ý thức chúa tể, thói kiêu ngạo và khát vọng chinh phục là nét đặc trưng của lớp người ở tầm văn hóa thấp. Gây tội ác nhưng lại hèn nhát không dám đối mặt với nạn nhân. Thói quen quỷ biện, chuyên dùng giảo ngữ của thứ lưỡi không xương, nhân danh những triết thuyết quái gở, vô hình chung, con người đã tự hạ thấp mình xuống hàng cầm thú, thậm chí còn thấp hơn cầm thú. Điều ông Diểu lo sợ "Nó biết mình là người thì thôi, hỏng việc" là một dự báo không mấy lạc quan cho cuộc giằng co giữa con người và con thú bị thương. Đây là kiểu suy nghĩ lấp lửng nhưng rõ ràng có sự cân nhắc bởi người thợ săn biết rất rõ, lúc này, một mình ông đối diện với thiên nhiên, hoàn toàn bất lợi trong cuộc chiến không cân sức. (Biết đâu, ông ta cũng là một quan chức có hạng, vừa hạ cánh an toàn với đống tài sản kếch xù giắt lưng, đi săn chỉ là trò tiêu khiển để chứng tỏ bản lĩnh vốn là niềm kiêu hãnh đã ăn sâu vào hệ ý thức).

    Về mặt bố cục, ta dễ dàng nhận thấy, cả ba chi tiết quan trọng làm nên cốt truyện đều nằm trong chuỗi xác suất ngẫu nhiên rơi vào số mệnh ông Diểu nhưng ông ta không chết mất xác mà vẫn xuống núi an toàn tuy "mảnh giáp chẳng còn" đúng với nghĩa đen của nó. Chết là hết chuyện. Để cho lão thợ săn sống trong nỗi khủng hoảng tinh thần triền miên, lương tâm luôn bị dày vò bởi tội ác do mình gây ra mới thật cao tay.

    Trạng thái tâm lý của ông Diểu được đẩy lên đến tận cùng thông qua mâu thuẫn giữa ý muốn sở hữu chiến lợi phẩm với việc trả nó lại cho thiên nhiên sau khi tận mắt chứng kiến hàng loạt hiện tượng khác thường của bầy linh trưởng. Một phần của động thái ấy có lẽ bởi sự cô đơn. Thiên nhiên đóng vai trò khá quan trọng trong việc cứu thoát con khỉ. Thế giới tự nhiên tuy bí hiểm khôn lường nhưng có một thuộc tính đáng quý là rất công bằng nếu con người ứng xử với nó trên tinh thần bè bạn. Những hạt mưa xuân và đám sương mù rùng rợn dưới vực sâu cùng với tiếng rú thê thảm của con khỉ nhỏ đã góp phần chuyển hóa tư tưởng tình cảm của người thợ săn. Ông ta cô đơn bởi chính trò chơi xúc phạm thiên nhiên của mình giữa một không gian huyền ảo, trang nghiêm đậm màu sắc tôn giáo. Ở nơi thiêng liêng ấy, vạn vật không phải ứng xử với nhau bằng nanh vuốt mà bằng một thứ gì đó tựa như "văn hóa sơn lâm". Kinh nghiệm từ ngàn đời cho hay, văn hóa lành mạnh bao giờ cũng là động lực để phát triển chẳng những cho con người mà ngay cả với thiên nhiên. Đối xử với thiên nhiên bằng bạo lực chính là hành động tự sát.

    Cuối cùng thì những giá trị nhân đạo và ý thức phục thiện đã đưa ông Diểu trở lại làm người. Mất đi khẩu súng, (một thứ vũ khí hào nhoáng của kỹ nghệ Tây phương) có nghĩa là cơ hội sử dụng bạo lực đã bị triệt tiêu. Hoa tử huyền nở, rừng kết muối là dấu hiệu yên bình. Con người hiểu được cái giá phải trả khi dại dột đối đầu với thiên nhiên, và thứ triết lý đầy sắt máu nói lấy được "Bắn được con vật thế này thì dẫu mảnh giáp không còn cũng đáng" chỉ là lời an ủi cửa miệng của một kẻ thất bại bị gia đình khỉ đẩy vào tình thế bi hài, hoàn toàn không còn ý nghĩa.

    Tháng mạnh Đông, năm Đinh Hợi, 24-11-2007.

    ĐVS.

    ___

    [1] Trước khi Nguyễn Huy Thiệp in truyện ngắn Muối của rừng trên Văn nghệ, ở Liên Xô đạ xuất bản tác phẩm khá hay: Muối của đất của tác giả Nga Xô Viết: G. Markov. NXB Lao Động, 1981 (chú thích của Triệu Xuân).

     

    Tìm kiếm

    Lượt truy cập

    • Tổng truy cập42,002,772

    Công ty TNHH TM DV Green Leaf Việt Nam

       

      Là Công ty Dịch vụ vận chuyển hành khách hàng đầu Việt Nam! Năm 2019, Green Leaf VN có hơn 500 xe du lịch từ 4 chỗ đến 50 chỗ, đời mới, đạt 150 ngàn lượt xuất bãi. Tỷ lệ đón khách thành công, đúng giờ đạt 99.97%.

      *Nhân viên chăm sóc khách hàng người Nhật luôn tạo sự yên tâm và tin tưởng cho khách hàng...

    Arita Rivera Đà Nẵng Hotel: Sông Hàn một bên, bãi biển Mỹ Khê một bên! Khung cảnh vô cùng thơ mộng, lãng mạn. Tiện nghi hoàn hảo, hiện đại.

      ​Khung cảnh vô cùng thơ mộng, lãng mạn. Tiện nghi hoàn hảo, hiện đại.

      Chủ khách sạn là cặp vợ chồng: Triệu Thế Hiệp - Giám đốc điều hành Công ty Đông Tây Promotion, chuyên sản xuất các chương trình Truyền hình cho VTV & HTV- và Phạm Thành Hiền Thục - Tiến sỹ Đại học Queensland Australia, đang sống & làm việc tại Australia.

      Chỉ có thể là ARITA RIVERA: Vẻ đẹp Hoàn hảo!

      WELCOME TO ARITA RIVERA

      Located near the romantic Han River, with an architectural style heavily inspired by French architecture, Arita Rivera is truly one of the classy boutique hotels in this beautiful coastal city. With unique architecture, using the balcony as a highlight for airy space, all rooms are modern, comfortable, with free Wifi, 24/7 room service and complimentary afternoon tea, etc. to be suitable for visitors to the resort. This is a paradise for couples who want to experience romantic vacations, and a place for all those who enjoy taking photos to experience when coming to Da Nang.

      The Arita Bar - Restaurant on the 11th floor is open 24/7. This is where you can enjoy fine Asian and European cuisine from professional chefs, enjoy unique cocktails and view the city from the brightly-colored banks of the Han River.

      Visitors can relax at the swimming pool at the top of the building or the Arita Spa on the 2nd floor of the hotel.

      Enjoy life, enjoy Arita experience!

      http://aritarivera.com/